USA

Złote monety amerykańskie łączą dwie rzeczy, które rzadko idą w parze: dużą zawartość kruszcu i wyjątkowo rozbudowany rynek kolekcjonerski. Historyczne dolary USA bito od początku XIX wieku aż do 1933 roku, w pięciu nominałach i kilkunastu wariantach wizerunku, w mennicach rozsianych od Filadelfii po Carson City. Efekt jest taki, że dwie monety o identycznej wadze złota potrafią różnić się ceną kilkukrotnie - a to, co decyduje o różnicy, jest w pełni sprawdzalne. Poniżej tłumaczymy, jak czytać te monety i na co zwracać uwagę przy zakupie.

Złote monety amerykańskie - dolary USA

System nominałów jest tu prosty i konsekwentny. Wszystkie historyczne dolary złote bito w próbie 900, a masa rosła proporcjonalnie do nominału - od jednodolarówki ważącej niecałe 1,7 g po dwudziestodolarówkę z ponad 30 gramami czystego kruszcu. Nominały pośrednie noszą własne nazwy zakorzenione w amerykańskiej tradycji: 2,5 dolara to Quarter Eagle, 5 dolarów - Half Eagle, 10 dolarów - Eagle, a 20 dolarów - Double Eagle.

Najważniejszą monetą kategorii jest właśnie Double Eagle, zawierający około 30,09 g złota, czyli blisko 0,97 uncji. To on odpowiada za większość obrotu i to od niego zaczyna większość kupujących. Mniejsze nominały - zwłaszcza Quarter Eagle i jednodolarówki - są dziś kupowane raczej kolekcjonersko, bo ich naddatek nad wartość kruszcu jest z reguły wyraźnie wyższy.

Liberty, Indian Head i Saint-Gaudens

Trzy nazwy wracają w opisach amerykańskich monet najczęściej i warto je rozróżniać. Liberty Head to najdłużej bity typ - klasyczna głowa Wolności w diademie, obecna na Double Eagle'ach od połowy XIX wieku do 1907 roku i na wielu mniejszych nominałach. To monety najbardziej dostępne, najczęściej spotykane w obrocie i zwykle najtańsze w przeliczeniu na gram złota.

Saint-Gaudens to zupełnie inna historia. Augustus Saint-Gaudens zaprojektował dwudziestodolarówkę na osobiste zlecenie prezydenta Theodore'a Roosevelta, który chciał, by amerykańskie monety dorównywały greckim. Kroczącą Wolność z pochodnią i gałązką oliwną powszechnie uznaje się za jeden z najpiękniejszych wzorów w historii mennictwa - i to przekłada się na wyższy popyt. Osobną kategorią jest Indian Head, czyli profil w pióropuszu, bity na 2,5, 5 i 10 dolarach; w nominałach 2,5 i 5 dolarów wykonano go techniką wklęsłą, co jest ewenementem w amerykańskim mennictwie.

Jak grading i mennica wpływają na wartość?

Na monetach amerykańskich znajdziesz znak menniczy, zwykle w dolnej części rewersu. Brak litery oznacza Filadelfię, S to San Francisco, O - Nowy Orlean, CC - Carson City, D - Denver (a w monetach sprzed 1861 roku również Dahlonegę). Emisje z Carson City są z reguły najrzadsze, bo mennica działała krótko i w niewielkiej skali. Kombinacja rocznika i mennicy potrafi zmienić wartość monety bardziej niż jakikolwiek inny czynnik.

Drugim filarem wyceny jest grading. Amerykański rynek posługuje się skalą Sheldona od 1 do 70, a niezależne firmy - przede wszystkim NGC i PCGS - oceniają monety i zamykają je w opieczętowanych slabach. Różnica między notą MS62 a MS65 na tej samej monecie bywa różnicą wielokrotną w cenie, choć złota w obu jest dokładnie tyle samo. Certyfikacja zdejmuje z kupującego ciężar samodzielnej oceny i znacząco ułatwia późniejszą odsprzedaż, dlatego przy droższych egzemplarzach jest w praktyce standardem.

Dla kogo są złote monety z USA?

Inwestor patrzy na Double Eagle'a jak na wygodny nośnik prawie uncji złota z gwarantowaną próbą i globalną rozpoznawalnością. Wybiera wtedy zwykle pospolite roczniki Liberty w stanie obiegowym, bo dopłata za urodę czy rzadkość nie zwiększa ilości kruszcu. To rozsądne podejście, jeśli celem jest ekspozycja na cenę złota.

Kolekcjoner ma tu za to jedno z najbogatszych pól w całej numizmatyce. Może zbierać według typu wizerunku, według mennicy, według dekady albo polować na konkretne rzadkości. Warto znać kontekst historyczny: w 1933 roku, na mocy dekretu prezydenta Roosevelta, obywatele USA musieli oddać posiadane złoto, a ogromna część monet trafiła do przetopu. To właśnie dlatego wiele roczników, mimo dużych nakładów, zachowało się w niewielkiej liczbie - i dlatego amerykańskie złoto potrafi osiągać ceny nieporównywalne z wartością samego kruszcu.

Gdzie kupić złote monety amerykańskie?

W Numigold sprawdzamy każdą amerykańską monetę pod kątem masy, średnicy, próby i zgodności detali z danym rocznikiem, a przy egzemplarzach certyfikowanych weryfikujemy numer slaba. Dzięki temu wiesz dokładnie, za co płacisz - ile w cenie stanowi złoto, a ile naddatek za rzadkość i stan zachowania.

Doradzamy również, w którą stronę iść. Jeśli budujesz portfel kruszcowy, wskażemy Double Eagle'e o najniższym koszcie gramu. Jeśli interesuje Cię kolekcja, pomożemy zaplanować zbiór według typu lub mennicy i ocenić, czy dana nota gradingowa uzasadnia cenę. Prowadzimy też skup, więc monety kupione u nas możesz odsprzedać na jasnych zasadach.

Sprawdź też:

• Złote monety z Ameryki Północnej
• Złote monety kanadyjskie
• Złote monety meksykańskie
• Złote monety brytyjskie

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co oznaczają oznaczenia mennic USA?

To litera wskazująca, gdzie moneta została wybita. Brak litery oznacza Filadelfię, S to San Francisco, O - Nowy Orlean, CC - Carson City, a D - Denver (w monetach sprzed 1861 roku Dahlonegę). Znak mennicy w połączeniu z rocznikiem często decyduje o rzadkości, a tym samym o cenie egzemplarza.

Czy certyfikacja NGC/PCGS zwiększa zaufanie do monety?

Tak. Niezależna firma potwierdza autentyczność, przypisuje notę w skali od 1 do 70 i zamyka monetę w zaplombowanym slabie. Kupujący nie musi wtedy samodzielnie oceniać stanu zachowania, a odsprzedaż jest prostsza, bo nota jest powszechnie uznawanym punktem odniesienia na rynku.

Ile złota zawiera 20 dolarów Double Eagle?

Moneta waży około 33,44 g w próbie 900, co daje mniej więcej 30,09 g czystego złota, czyli blisko 0,97 uncji. To jeden z najpopularniejszych sposobów na trzymanie prawie pełnej uncji kruszcu w formie historycznej monety.

Dlaczego amerykańskie złote monety kończą się na roku 1933?

W 1933 roku prezydent Franklin D. Roosevelt wprowadził obowiązek oddania przez obywateli posiadanego złota monetarnego. Bicie monet złotych do obiegu zakończono, a znaczna część zapasów trafiła do przetopu. Ocalałe egzemplarze - często wywiezione wcześniej do Europy - stanowią dziś trzon rynku historycznych dolarów.