Inwestycja w złoto - jak inwestować w złoto?

Inwestycja w złoto od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością. W czasach kryzysów finansowych i wysokiej inflacji złoto często staje się jednym z najbardziej atrakcyjnych aktywów. W poprzednim artykule (Czy warto inwestować w złoto? Czy opłaca się kupować złoto?) przedstawiliśmy podstawowe wady oraz zalety związane z inwestowaniem w złoto. Jeśli po jego lekturze uznamy, że warto inwestować w złoto, to pojawia się naturalnie pytanie - jak to zrobić? W tym artykule przedstawimy różne formy inwestowania w złoto, w tym zakup tak zwanego złota papierowego oraz inwestowanie w fizyczne złoto w postaci złotych monet lub sztabek. Omówimy także wady i zalety różnych form inwestycji, aby pomóc Ci podjąć najlepszą decyzję.

Sposoby na inwestowanie w złoto

---

Inwestycje w złoto można podzielić na dwie podstawowe grupy - inwestycje w tzw. złoto papierowe oraz w złoto fizyczne. Złoto papierowe (zwane też elektronicznym) to forma inwestowania w złoto, która nie wymaga posiadania fizycznego kruszcu. Inwestycja w złoto fizyczne oznacza oczywiście zakup złota w postaci monet, sztabek lub innych przedmiotów z niego wykonanych. Istnieje wiele metod inwestowania zarówno w złoto papierowe jak i fizyczne. Każda z nich ma swoje charakterystyczne wady oraz zalety. Poniżej omówimy najpopularniejsze sposoby na inwestowanie w złoto zgodnie z ich podziałem na złoto papierowe oraz fizyczne.

Złoto papierowe - rodzaje inwestycji

---

1. Fundusze ETF (Exchange Traded Funds) na złoto

Fundusz ETF to rodzaj funduszu inwestycyjnego, który jest notowany na giełdzie i działa podobnie do akcji. ETF-y pozwalają inwestorom na zakup udziałów w koszyku aktywów, który może obejmować akcje, obligacje, surowce (takie jak złoto czy ropa naftowa). Fundusze ETF na złoto to rodzaj inwestycji, które śledzą cenę złota, umożliwiając inwestorom uzyskanie ekspozycji na rynek złota bez konieczności posiadania fizycznego kruszcu. Instytucja finansowa oferująca ETF na złoto, za pieniądze otrzymane od klientów kupuje najczęściej 400-uncjowe sztabki złota. Posiadane złoto jest przechowywane w specjalnych skarbcach. ETF-y na złoto są notowane na wielu giełdach, co umożliwia łatwy zakup i sprzedaż ich jednostek.

Zalety:

• Płynność: jednostki funduszy ETF można łatwo kupować i sprzedawać na giełdzie, co czyni je wygodnym sposobem inwestowania w złoto. Pozwalają inwestować w złoto bez wychodzenia z domu.
• Niskie koszty transakcyjne: W porównaniu do zakupu złota fizycznego, inwestowanie w ETF-y zwykle wiąże się z niższymi kosztami.
• Bezpieczeństwo przechowywania: fundusze ETF kupują fizyczne złoto i zajmują się jego przechowywaniem w bezpiecznych skarbcach.

Wady:

• Opłaty za zarządzanie: Choć koszty transakcyjne są niskie, fundusze ETF mają zazwyczaj roczne opłaty za zarządzanie, które mogą obniżyć zyski wynikające ze wzrostu kursu złota. Cena złota na rynkach finansowych z reguły rośnie nieco szybciej niż wartość jednostek funduszu.
• Brak fizycznej kontroli: inwestując w ETF-a nie posiadamy dostępu do fizycznego złota, za które "de facto" zapłaciliśmy.

2. Kontrakty terminowe (futures) na złoto

Kontrakty terminowe to instrumenty finansowe, które pozwalają inwestorom kupować i sprzedawać złoto po z góry ustalonej cenie w przyszłości. Jest to zaawansowana forma inwestowania, wymagająca znajomości zasad działania rynku finansowego. Można ją porównać do "zakładu" o przyszłą cenę złoto.

Zalety:

• Dźwignia finansowa (leverage): Dzięki kontraktom terminowym inwestorzy mogą kontrolować większą ilość złota przy mniejszym kapitale. Pozwala to osiągnąć spore zyski w przypadku korzystnej zmiany ceny złota.
• Spekulacja na zmianach cen: Kontrakty terminowe dają możliwość zarabiania na wzroście, ale także na spadku ceny złota.

Wady:

• Ryzyko strat: Inwestowanie w złoto z wykorzystaniem dźwigni finansowej wiąże się z dużym ryzykiem, które może prowadzić do znacznych strat.
• Złożoność: Kontrakty terminowe są skomplikowane i nieodpowiednie dla początkujących inwestorów.

3. Akcje producentów złota

Inwestowanie w akcje firm zajmujących się wydobyciem złota to kolejny sposób na uzyskanie ekspozycji na rynek metali szlachetnych. Wzrost cen złota zazwyczaj przekłada się na wyższe zyski spółek wydobywczych, co może zwiększać wartość ich akcji na rynkach finansowych.

Korzyści:

• Potencjał wzrostu: Akcje kopalni złota mogą rosnąć szybciej niż cena samego złota, gdyż firmy wydobywcze mogą generować dodatkowe zyski z operacji nie mających bezpośredniego związku z wydobyciem.
• Dywidendy: Niektóre firmy kopalniane wypłacają regularne dywidendy, co może stanowić dodatkowe źródło dochodu.

Wady:

• Ryzyko operacyjne: Firmy wydobywcze narażone są na ryzyka związane z działalnością operacyjną, takie jak problemy techniczne, regulacje prawne, czy ograniczone zasoby złota na danym terenie, które mogą spowodować znaczący wzrost kosztów produkcji.
• Zmienność: Cena akcji kopalni złota może być bardziej zmienna niż cena samego złota, co zwiększa ryzyko inwestycji.

Złoto fizyczne - rodzaje inwestycji

---

Inwestycja w fizyczne złoto sprowadza się do zakupu przedmiotu wykonanego z tego cennego kruszcu. Można tego dokonać na wiele sposobów. Świadomie pominiemy w tym miejscu rozwiązania takie jak zakup złota w postaci biżuterii czy złotych zegarków. Z reguły ceny tego typu przedmiotów są o wiele wyższe niż wartość złota, z którego są wykonane.

Najbardziej tradycyjną formą inwestowania w złoto jest zakup złota fizycznego. Możesz wybrać złote monety lub sztabki złota. Każda z tych opcji ma swoje specyficzne cechy, które należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnej.

1. Złote sztabki

Sztabki złota to jedna z najpopularniejszych form inwestycji w fizyczne złoto. Występują w różnych rozmiarach, od małych sztabek ważących kilka gramów, aż po większe, ważące nawet kilogram lub więcej. Sztabki złota są szczególnie atrakcyjne dla inwestorów długoterminowych, którzy planują zainwestować większe kwoty. Inwestorzy indywidualni najczęściej decydują się na zakup sztabek zawierających uncję złota. Banki centralne nabywają z reguły 400-uncjowe sztaby (ok. 12,5 kg).

Zalety sztabek:

• W przypadku dużych złotych sztabek (powyżej 100g), ich koszt zakupu w przeliczeniu na gram złota jest z reguły nieco niższy niż w przypadku złotych monet.
• Złote sztabki posiadają standardowe gramatury i zawsze są wykonane z czystego złota. Dzięki temu łatwo szacować i kontrolować ilość posiadanego kruszcu.

Wady sztabek:

• Mniejsza płynność złotych sztabek (szczególnie tych o dużej wadze) w porównaniu do monet.
• Banki centralne nie kontrolują producentów sztabek. Na rynku spotyka się bardzo dobrej jakości fałszerstwa sztabek.
• Brak wartości numizmatycznej.

2. Złote monety

Złoto inwestycyjne w postaci monet to druga popularna forma inwestycji w złoto. Monety mogą być wykorzystywane zarówno jako aktywo inwestycyjne, jak i kolekcjonerskie. Wśród złotych monet można wyróżnić monety bulionowe, kolekcjonerskie oraz historyczne.

Monety bulionowe

Złote monety bulionowe są wybijane głównie z myślą o inwestorach. Ich wartość opiera się na zawartości czystego złota oraz aktualnej cenie złota na rynkach finansowych. Przykłady popularnych monet bulionowych to Krugerrand (South African Mint), Złoty Orzeł (US Mint), Złoty Liść Klonowy (Royal Canadian Mint), Britannia (Royal Mint), Filharmonia (Austrian Mint) czy Złoty Kangur (Perth Mint). Złote monety bulionowe są emitowane również przez Narodowy Bank Polski - produkowane w Mennicy Polskiej - "Bieliki". Złote monety bulionowe spotyka się najczęściej w wadze uncji złota, lub jako jej ułamek (1/10, 1/4, 1/2 uncji złota).

Zalety monet bulionowych:

• Wysoka płynność – monety bulionowe są szeroko akceptowane na całym świecie.
• Standardowe wagi – najczęściej spotykane są monety o wadze jednej uncji złota, co ułatwia ich sprzedaż i zakup.
• Możliwość elastycznego podziału kapitału – w przeciwieństwie do dużych sztabek, monety można sprzedawać pojedynczo, co pozwala na lepszą dywersyfikację inwestycji.

Wady monet bulionowych:

• Wyższe koszty transakcyjne – złoto inwestycyjne w postaci monet bulionowych może być nieco droższe w zakupie w porównaniu do dużych sztabek. Monety bulionowe mogą mieć wyższe marże, co oznacza, że płacimy więcej za gram złota.

Monety kolekcjonerskie

Złote monety kolekcjonerskie to monety, które oprócz wartości złota, mają również dodatkową wartość numizmatyczną. Są one zazwyczaj emitowane w ograniczonych nakładach i często mają unikalne wzory.

Zalety monet kolekcjonerskich:

• Dodatkowa wartość wynikająca z unikalności i ograniczonej dostępności, co może prowadzić do wzrostu wartości w dłuższym okresie.
• Estetyka i prestiż – monety kolekcjonerskie często mają wyjątkowe wzory i są pięknie wykonane.
• Niektóre z nich mają ceny porównywalne, a czasami niższe niż złote bulionówki.

Wady monet kolekcjonerskich:

• Z reguły wyższa cena zakupu – monety kolekcjonerskie zazwyczaj są droższe niż monety bulionowe, ze względu na ich wartość numizmatyczną.
• Mniejsza płynność – sprzedaż monet kolekcjonerskich może być trudniejsza, szczególnie w przypadku mniej popularnych emisji.

Monety historyczne

Złote monety historyczne są szczególnie interesującym wyborem dla kolekcjonerów i inwestorów. Monety takie jak francuskie 20 frankówki czy brytyjskie suwereny mają nie tylko wartość złota, ale także wartość historyczną.

Zalety monet historycznych:

• Wartość historyczna – monety te mogą mieć dodatkową wartość wynikającą z ich wieku i historycznego znaczenia. Posiadając takie monety, posiadamy kawałek "historii".
• Potencjalny wzrost wartości – ze względu na ograniczoną liczbę dostępnych monet, ich wartość może rosnąć wraz z upływem czasu.
• Zmienność marży - marże w przypadku popularnych monet historycznych często ulegają zmianom. Zdarza się, że marża w przypadku danego typu monet może się zmienić w ciągu roku z kilku do nawet kilkudziesięciu procent. Inwestowanie w złoto historyczne we właściwym momencie (kiedy marże są niskie) może pozwolić wygenerować dodatkowy zysk związany ze wzrostem marży. Dobrym przykładem mogą być np. rosyjskie 5 i 10 rublówki cara Mikołaja II. Kilkanaście lat temu można je było kupować w cenie kruszcu +2%. Obecnie marża na tych monetach wynosi z reguły od 20 do 40%. Oprócz tego, że cena złota wzrosła, właściciele tych monet mogli uzyskać dodatkowy, znaczny zysk będący wynikiem wzrostu samej marży.

Wady monet historycznych:

• Trudności w wycenie – wartość monet historycznych kształtuje często nie tylko cena złota, ale również ich stan zachowania.
• Mniejsza płynność – nie wszystkie monety historyczne są łatwe do sprzedaży, szczególnie jeśli inwestor chce uzyskać pełną wartość kolekcjonerską.
• Fałszerstwa - aby bezpiecznie kupić złoto historyczne, warto inwestować w zdobycie wiedzy na jego temat. Jeśli nie mamy pewności do do autentyczności monet, warto skonsultować zakupy w profesjonalnych firmach numizmatycznych działających na polskim rynku.

Podsumowanie

---

Inwestowanie w złoto to jeden z najpopularniejszych sposobów na dywersyfikację portfela oraz zabezpieczenie kapitału przed wysoką inflacją i kryzysami finansowymi. Można tego dokonać zarówno poprzez zakup złota inwestycyjnego w postaci sztabek lub monet, jak również poprzez zakup złota papierowego. Wybór odpowiedniej formy inwestycji powinien zależeć od indywidualnych potrzeb, strategii inwestycyjnej, czasu przeznaczonego na inwestycję oraz skłonności do ryzyka.

Jeśli zdecydujemy się aby kupić złoto inwestycyjne w formie fizycznej, warto przemyśleć co należy kupić. Myślę, że warto inwestować w złoto inwestycyjne w zróżnicowanej formie. Przy rozsądnym podejściu i odrobinie szczęścia, kupując niektóre typy monet we właściwym momencie, możemy często uzyskać stopę zwrotu znacznie wyższą niż wynikałaby z samej zmiany ceny kruszcu. O tym jakie typy monet warto rozważać przy zakupie, postaram się opisać w jednym z kolejnych artykułów.