Czy warto inwestować w złoto? Czy opłaca się kupować złoto?
Czy warto inwestować w złoto? Czy opłaca się kupować złoto? Takie, lub bardzo podobne pytania słyszymy od naszych klientów prawie codziennie. Jaka jest więc właściwa odpowiedź? Tak, czy nie? Skoro czytacie ten artykuł i widząc na jakiej jesteście stronie, pewnie spodziewacie się tylko jednego scenariusza, czyli wmawiania, że fizyczne złoto to najlepsza inwestycja na świecie. Niestety (choć lepiej tu chyba pasuje "Na szczęście") takiej opinii na temat inwestowania w złoto tutaj nie znajdziecie. Sprawa jest nieco bardziej złożona. Ale po kolei...
Handlem złotymi monetami zajmujemy się od ponad 20 lat. Wiele w tym czasie przeżyliśmy i myślę, że sporo się nauczyliśmy. Oczywiście otrzymaliśmy też wiele bolesnych lekcji, i mam nadzieję, że dzięki lekturze naszych artykułów, uda się Wam uniknąć błędów, które sami popełniliśmy. Wróćmy do tematu - czy warto inwestować w złoto? Na początek opiszemy najbardziej charakterystyczne zalety oraz wady tej inwestycji.
Zalety inwestowania w złoto
1. Wolność, którą można kupić
Brzmi dziwnie? Na pozór tak, no bo jaki związek ma złoto z wolnością? Może mieć większy niż się wydaje. Posiadanie fizycznego złota w postaci sztabek albo złotych monet sprawia, że na całym świecie bez problemu będziemy mogli zapewnić sobie dach nad głową i jedzenie. Wielu ludzi w historii świata dzięki posiadanemu złotu uniknęło niewoli lub śmierci. Nawet w najtrudniejszych czasach, jak np. w Getcie Łódzkim w okresie II Wojny Światowej, mimo powszechnego głodu, za złoto można było kupić jedzenie.
Żyjemy w społeczeństwie, które z roku na rok jest coraz bardziej bezgotówkowe. Globalna gospodarka zmierza w kierunku wycofania gotówki z obiegu. Czy zdajemy sobie sprawę z czym to się wiąże? Jaki procent społeczeństwa wie, że pieniądze zgromadzone w banku, nie należą do właściciela rachunku, ale do banku? Kwota, którą widzimy po zalogowaniu się do banku to nie nasze pieniądze, ale kwota jaką bank jest nam winien. A banki to prywatne firmy, które stosują się do instrukcji i poleceń rządów. Przykładem może być Cypr, gdzie w 2013 roku znacjonalizowano znaczną część oszczędności zgromadzonych w bankach. Wszystko oczywiście w majestacie prawa i dla dobra państwa. Z uwagi na to, że każde państwo pragnie dobra swoich obywateli, warto aby przezorni obywatele schowali swoje "dobra" i właśnie złoto fizyczne może być w takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem.
2. Ochrona przed inflacją
Złoto jest walutą. Jedną z najstarszych jeśli nie najstarszą na świecie. Czym się wyróżnia na tle innych walut? Przede wszystkim tym, iż banki centralne nie potrafią go drukować. Złoto jest trudne do pozyskania. Nie istnieje obecnie żaden łatwy i tani sposób wydobywania złota w formie fizycznej. Szacuje się, że na całym świecie wydobyto do tej pory około 210 000 ton złota. Wydaje się to olbrzymią liczbą, ale kiedy podzielimy ją przez ilość mieszkańców naszej planety, to okaże się, iż na każdego z nas przypada zaledwie około 28 gramów czyli niecała uncja. To właśnie jego ograniczone zasoby i niewielka podaż sprawiają, iż złoto jest dobrym zabezpieczeniem przed inflacją.
Banki centralne w celu zabezpieczenia wartości emitowanych przez siebie walut nie kupują złota papierowego tylko złoto fizyczne. Nie interesują je również kontrakty terminowe na zakup złota (chyba że z ich faktyczną realizacją). W największych skarbcach leżą tony złota w formie sztabek z cennego kruszcu, które w wielu krajach często stanowią nawet kilkadziesiąt procent wartości rezerw walutowych.
Myślę, że istotą inwestowania w złoto nie jest wzrost jego ceny. Odważę się wręcz stwierdzić, że w długim terminie złoto nie drożeje - to inne waluty tanieją i tracą swoją wartość. Dzieje się tak ze względu na praktycznie nieograniczone możliwości ich dodruku. 100 lat temu nowy samochód w salonie Forda w Detroit kosztował około 400$, co odpowiadało około 20 uncjom złota. Dziś, po 100 latach za 20 uncji złota również możemy kupić nowego Forda, podczas gdy papierowe 400$ wystarczy jedynie na niedrogi rower.
Złoto od tysięcy lat stanowi uniwersalny środek wymiany a jego zasoby są ograniczone. Właśnie dzięki temu w dłuższej perspektywie zachowuje swoją siłę nabywczą i zabezpiecza oszczędności szczególnie w czasach wysokiej inflacji.
Nasze najpopularniejsze złote monety:
3. Wojny, klęski żywiołowe.
Nie wiemy co się wydarzy w przyszłości. Oczywiście możemy wróżyć i przewidywać, ale ilu z nas w styczniu 2020 roku spodziewało się, że za niecałe 3 miesiące praktycznie cały świat stanie w miejscu z powodu pandemii COVID-19? Zamknięto granice, samoloty przestały latać, a ludzi skoszarowano w domach. Oby takie zdarzenie już nigdy nie miało miejsca, ale czy możemy wierzyć, że przez najbliższe kilkadziesiąt lat naszego życia nie wydarzy się nic strasznego? Oczywiście nie ma sensu siedzieć i się zamartwiać na zapas, ale nie bez powodu powstało też przysłowie, że "przezorny zawsze ubezpieczony". Złoto fizyczne może być świetnym zabezpieczeniem w czasach niepewności. Już od dłuższego czasu, ale szczególnie w ostatnich latach można zauważyć zjawisko polegające na tym, iż szybko zapominamy o tym, że nie wszystko co mamy jest nam dane na zawsze. Wszyscy korzystamy z nawigacji opartej o GPS, ale czy mamy gwarancję, że ten system nie zostanie wyłączony? Czy w dłuższym terminie mamy 100% pewności, że z jakiegoś powodu nie zostanie wyłączony Internet lub że nigdy nie zabraknie energii elektrycznej? Jeśli taka sytuacja zastanie nas jedynie z kartą kredytową w portfelu, to jak kupimy sobie jedzenie? Można powiedzieć, że to skrajne sytuacje z niewielkim ryzykiem ich wystąpienia. Ok, ale czy jest ono równe 0? Jak powiedział Einstein: "Nie wiem, jaka broń zostanie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie się toczyć na kije i kamienie." Jeśli doszłoby do takiej tragedii, ani karta kredytowa ani nawet papierowa gotówka raczej nam nie pomogą w przetrwaniu.
4. Korzyści podatkowe
Złoto inwestycyjne spełniające kryteria opisane w Ustawie o VAT, jest zwolnione z podatku VAT. Jeśli zakupu fizycznego złota dokonujemy jako osoba prywatna i przechowamy je przez co najmniej 6 miesięcy, to w przypadku jego odsprzedaży, nie zaistnieje obowiązek zapłaty podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki). Myślę, że dla wielu osób może to być istotna zaleta inwestycji w złoto fizyczne.
Pokrótce omówiliśmy kilka zalet, które są charakterystyczne dla inwestycji w złoto. Przejdźmy więc do najistotniejszych wad z nią związanych.
Wady inwestowania w złoto
1. Bezpieczeństwo i koszty przechowywania
Fizyczne złoto inwestycyjne daje nam wolność i niezależność od systemów bankowych. Posiadając złote monety bulionowe czy też złote sztabki, musimy jednak pamiętać o ich bezpiecznym przechowywaniu. Może się to wiązać w koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów, np. związanych z wynajęciem skrytki bankowej. Jeśli zdecydujemy się na inwestowanie w złoto i przechowywanie go np. w domu, to jeśli jego wartość będzie wysoka, to prawdopodobnie czekać nas mogą koszty związane np. z zakupem sejfu lub ubezpieczenia od kradzieży.
2. Brak odsetek
Zaletą złota, jako waluty, jest fakt iż nie można go drukować. Niestety wiąże się z tym również jedna z jego głównych wad - fizyczne złoto nie przynosi odsetek. Posiadając waluty fiducjarne, możemy ulokować je na lokatach lub zamienić na obligacje przynoszące odsetki. Złoto inwestycyjne niestety nie daje takich możliwości. Inwestycja w złoto przynosi dochód jedynie kiedy cena kruszcu rośnie.
3. Koszty transakcyjne
Kupując złoto inwestycyjne musimy ponieść koszty transakcyjne. I o ile inwestycja w papierowe złoto wiąże się z prowizją na poziomie ułamka procenta, o tyle chęć zakupu złota w postaci monet bulionowych lub sztabek złota niesie z reguły konieczność zapłacenia kilkuprocentowej marży. Kupując uncję złota musimy zapłacić nie tylko giełdową cenę złota, ale również pokryć koszt produkcji oraz zysk firmy zajmującej się dystrybucją złota.
4. Długoterminowość
Cena złota na rynkach finansowych rośnie najczęściej w ślad za inflacją. Wzrost ceny nie jest oczywiście liniowy i podlega licznym wahaniom. Zdarzały się wieloletnie okresy kiedy metale szlachetne nie drożały, a wręcz taniały. Traktując zakup złota, jako zabezpieczenia przed inflacją, oraz pamiętając o dużych kosztach transakcyjnych związanych z jego zakupem, należy traktować je zdecydowanie jako inwestycję długoterminową. Skuteczne inwestowanie w złoto wymaga z reguły cierpliwego czekania na wzrost cen. Może ono trwać wiele lat i nie ma żadnej gwarancji, że zakończy się sukcesem.
Opisaliśmy wady, opisaliśmy zalety. Warto zastanowić się jeszcze nad dwoma kwestiami, które są istotne, ale każdy inwestor może je rozpatrywać w inny sposób.
Ciekawe monety historyczne:
Istotne aspekty inwestowania w złoto
Przed podjęciem decyzji, warto rozważyć dwie poniższe kwestie:
1. Czas inwestycji.
Rynek złota wymaga cierpliwości. Jeśli chcemy zainwestować pieniądze na kilka miesięcy, to zakup złotych monet raczej nie będzie najlepszą opcją. Wysokie (kilkuprocentowe) koszty transakcyjne mogą w takim przypadku pozbawić taką inwestycję sensu. Można w takim przypadku rozważyć inwestycję w złoto papierowe. Niskie koszty transakcyjne sprawią, że nawet niewielki wzrost ceny złota pozwoli nam osiągnąć zysk. Rozważając inwestycję w fizyczne złoto, warto pamiętać, że cena złota rośnie z reguły powoli więc kupując złote monety bulionowe powinniśmy liczyć się z możliwością zamrożenia kapitału na co najmniej kilka/kilkanaście lat.
2. Stopa zwrotu.
Złoto jest z reguły dobrą inwestycją w czasach niepewności gospodarczej. W takich sytuacjach staje się bezpieczną przystanią w portfelu inwestycyjnym. Oczywiście zdarzają się dni kiedy złoto jest gwiazdą na rynkach finansowych. Patrząc jednak na ten cenny kruszec w dłuższej perspektywie, dostrzeżemy, że złoto rośnie raczej powoli. Zakup fizycznego złota nie sprawi, że biedak stanie się bogaczem. Rolą tej inwestycji jest przede wszystkim to, abyśmy nie zbiednieli a nasze pieniądze ulokowane w złocie zachowały swoją wartość.
Podsumowanie
Czy warto inwestować w złoto? Kupić je może praktycznie każdy. Ale czy to właściwa inwestycja dla każdego? Jeśli stać nas na zakup złota, to myślę, że warto odłożyć go trochę jako zabezpieczenie na "czarną godzinę" lub jako forma zabezpieczenia przed inflacją. Nie powinna być to jednak główna pozycja w portfelu inwestycyjnym, ale raczej opcja pozwalająca ten portfel dobrze zdywersyfikować. Pamiętać należy również o z reguły wieloletnim charakterze tej inwestycji i o tym, że raczej nie przyniesie ona stopy zwrotu liczonej w tysiącach procentów. No i jeszcze jedno, posiadanie złotych monet większości ludzi sprawia... przyjemność wynikająca z samego faktu ich posiadania. To może temat bardziej dla psychologa, ale myślę, że posiadacze złotych monet w większości podzielą ten pogląd.
W kolejnym artykule przybliżymy formy i sposoby inwestowania w złoto. Zapraszamy do lektury: Inwestycja w złoto - jak inwestować w złoto?